Công cụ miễn phí
Kiểm tra email lừa đảo
Dán một email đáng ngờ để xem các dấu hiệu cảnh báo: kiểm tra người gửi, tên miền giả dạng, link bị giấu và tệp đính kèm nguy hiểm.
Công cụ này đọc tiêu đề và nội dung email bạn dán vào, rồi liệt kê các dấu hiệu lừa đảo thường gặp như SPF, DKIM, DMARC không đạt, tên người gửi giả, link dẫn sang trang khác và tệp đính kèm có thể chạy mã độc. Mọi thứ chạy ngay trong trình duyệt: thư không được tải lên, không lưu, không ghi log.
Làm sao biết một email có phải lừa đảo không?
Không có một dấu hiệu nào quyết định tất cả, nên hãy tìm nhiều dấu hiệu cùng lúc. Email lừa đảo thường lộ ra ở ba điểm: ai gửi, link dẫn tới đâu và thư yêu cầu bạn làm gì. Một thư tự xưng là của ngân hàng nhưng gửi từ hộp thư miễn phí, giục bạn xử lý trong vài giờ và dẫn tới trang không phải của ngân hàng thì gần như chắc chắn là giả.
Công cụ tự động hóa việc kiểm tra kỹ mà một chuyên gia sẽ làm. Nó đọc các dòng tiêu đề kỹ thuật mà ứng dụng email thường ẩn đi, so người gửi hiển thị với người gửi thật, không mở bất kỳ link nào và đánh dấu các dấu hiệu dưới đây.
- Người gửi: địa chỉ thuộc tên miền khác với tên hiển thị, thư trả lời gửi sang tên miền khác, hoặc tên miền giả dạng bằng cách đổi ký tự.
- Kết quả xác thực mà nhà cung cấp email ghi lại: SPF, DKIM và DMARC.
- Các link: chữ hiển thị là trang này nhưng link mở trang khác, địa chỉ IP trần, link rút gọn hoặc trang đăng nhập không mã hóa.
- Tệp đính kèm: tệp chương trình hoặc script, hoặc tên tài liệu có đuôi thứ hai bị giấu như hoadon.pdf.exe.
- Lời lẽ: dọa khóa tài khoản, hạn chót gấp, đòi mã xác thực, mật khẩu hoặc chuyển khoản ngay.
Làm thế nào để xem tiêu đề gốc của một email?
Tiêu đề (header) là các dòng kỹ thuật ở đầu mỗi thư. Ứng dụng email thường ẩn chúng, nhưng đều có lệnh để hiện thư gốc. Hãy sao chép toàn bộ những gì nó hiển thị, cả tiêu đề lẫn nội dung, rồi dán vào ô phía trên.
- Gmail: mở thư, bấm menu ba chấm rồi chọn Hiện thư gốc (Show original).
- Outlook: trên web, bấm menu ba chấm, chọn Xem rồi Xem nguồn thư; trên ứng dụng máy tính, mở thư rồi vào Tệp, chọn Thuộc tính.
- Apple Mail: chọn thư rồi vào Xem, Thư, Nguồn thô (Raw Source).
- Yahoo Mail: mở thư, bấm menu ba chấm và chọn Xem thư thô (View raw message).
Nếu chỉ dán phần chữ của thư, công cụ vẫn kiểm tra được lời lẽ và link, nhưng không biết ai thực sự gửi.
Kết quả SPF, DKIM, DMARC nói lên điều gì về một email đáng ngờ?
Ba kiểm tra này là cách máy chủ nhận thư xác minh người gửi có đúng như thư tự nhận hay không. SPF kiểm tra máy chủ gửi có được phép gửi thay cho một tên miền hay không. DKIM kiểm tra chữ ký mã hóa để biết thư có bị sửa không. DMARC gắn hai thứ trên với tên miền trong địa chỉ From và cho bên nhận biết phải xử lý ra sao khi kiểm tra không đạt.
Không đạt ở một thư tự xưng là của công ty là cảnh báo mạnh. Đạt thì đáng yên tâm hơn nhưng chưa phải bằng chứng: kẻ lừa đảo hoàn toàn có thể cấu hình đủ cả ba cho tên miền do họ sở hữu, và đó chính là lý do tên miền giả dạng vẫn hiệu quả. Thư được chuyển tiếp cũng có thể trượt kiểm tra dù là thư thật, nên hãy đọc kết quả cùng các dấu hiệu khác. Nếu nhà cung cấp không ghi kết quả nào, công cụ sẽ nói là không xác định được. Bạn có thể kiểm tra cấu hình ba cơ chế này cho tên miền của mình bằng kiểm tra sức khỏe email.
Những chiêu lừa đảo qua email phổ biến nhất là gì?
Phần lớn thư phishing dựa vào vài chiêu quen thuộc. Bảng dưới cho biết mỗi dấu hiệu nghĩa là gì và bạn nên làm gì.
| Dấu hiệu cảnh báo | Ý nghĩa | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Tên miền giả dạng | Địa chỉ bắt chước tên thật bằng cách đổi ký tự hoặc thêm từ, ví dụ số 1 thay cho chữ l. | Đọc tên miền từng chữ và tự gõ địa chỉ thật. |
| Tên hiển thị giả | Tên hiển thị là một công ty hoặc địa chỉ khác, còn địa chỉ thật ở nơi khác. | Mở địa chỉ đầy đủ trước khi tin tên hiển thị. |
| Link hiển thị sai | Chữ hiển thị là một trang nhưng link mở trang khác. | Không bấm. Vào trang bằng dấu trang hoặc ứng dụng của chính bạn. |
| Tệp đính kèm nguy hiểm | Tệp chương trình, script, macro, hoặc tài liệu có đuôi kép bị giấu. | Không mở. Xóa thư. |
| Giục giã và đe dọa | Hạn chót, tài khoản bị khóa hoặc phần thưởng nhằm khiến bạn không kịp suy nghĩ. | Chậm lại và xác minh với công ty qua kênh chính thức. |
| Đòi mã xác thực | Mã OTP hoặc mật khẩu bị đòi qua email, tin nhắn hay điện thoại. | Tuyệt đối không cung cấp. Dịch vụ thật không hỏi. |
Nếu lỡ bấm vào link hoặc nhập mật khẩu thì phải làm gì?
Hãy hành động nhanh nhưng bình tĩnh. Phần lớn thiệt hại có thể chặn được nếu bạn xử lý trong giờ đầu tiên.
- Đổi mật khẩu của tài khoản bạn vừa nhập, và cả những nơi khác đang dùng cùng mật khẩu đó. Hãy chọn mật khẩu dài, ngẫu nhiên; công cụ tạo mật khẩu tạo ngay trong trình duyệt.
- Bật xác thực hai bước cho tài khoản đó và cho cả email của bạn.
- Nếu thư liên quan đến ngân hàng hoặc thanh toán, hãy gọi hotline chính thức ghi trên website của ngân hàng, không gọi số trong thư, và nhờ họ kiểm tra tài khoản.
- Nếu đã mở tệp đính kèm, hãy ngắt kết nối mạng và quét toàn bộ máy bằng phần mềm bảo mật.
- Theo dõi tài khoản trong những tuần sau xem có đăng nhập hoặc giao dịch lạ nào không.
Báo cáo email lừa đảo ở đâu?
Báo cáo giúp bảo vệ người khác và giúp nhà cung cấp chặn người gửi. Trong Gmail, chọn Báo cáo lừa đảo (Report phishing) ở menu ba chấm; trong Outlook, dùng mục Báo cáo rồi chọn Lừa đảo; hầu hết ứng dụng khác có nút Báo cáo thư rác hoặc Báo cáo lừa đảo ở vị trí tương tự. Báo cáo cũng đưa thư ra khỏi hộp thư đến của bạn.
Tại Việt Nam, bạn có thể gửi thông tin về trang hoặc thư lừa đảo tới cổng cảnh báo an ninh mạng quốc gia canhbao.khonggianmang.vn, và gọi hotline chính thức của ngân hàng nếu thư mạo danh ngân hàng đó. Cũng nên báo cho công ty bị mạo danh qua thông tin liên hệ trên website chính thức của họ. Đừng chuyển tiếp thư đáng ngờ cho bạn bè để cảnh báo mà chưa gỡ các đường link.
Làm sao tránh để thư lừa đảo vào hộp thư chính?
Nhiều vụ lừa đảo bắt đầu từ một địa chỉ bị lộ khi đăng ký dịch vụ. Dùng địa chỉ riêng cho từng dịch vụ sẽ hạn chế điều đó. Hộp thư tạm miễn phí phù hợp với các lần đăng ký một lần. Bạn cũng có thể xem thư mình gửi đi được chấm điểm ra sao bằng công cụ kiểm tra email vào spam, kiểm tra một địa chỉ bằng công cụ kiểm tra email hợp lệ, hoặc kiểm tra cấu hình tên miền bằng kiểm tra sức khỏe email.
Câu hỏi thường gặp
Công cụ kiểm tra email lừa đảo có miễn phí không?
Có. Công cụ miễn phí, không cần tài khoản và không cần cài đặt gì.
Email của tôi có bị tải lên đâu không?
Không. Việc phân tích chạy ngay trong trình duyệt của bạn. Thư bạn dán không được gửi tới máy chủ của chúng tôi, không lưu, không ghi log, và bạn có thể tự kiểm chứng trong tab Network của trình duyệt.
Công cụ có kết luận một email là an toàn không?
Không, và không công cụ nào trung thực làm được điều đó. Nó chỉ liệt kê các dấu hiệu cảnh báo thường gặp. Nếu không thấy dấu hiệu nào, điều đó không chứng minh thư là thật. Nếu thư yêu cầu mật khẩu, mã xác thực hoặc tiền, hãy kiểm tra qua ứng dụng hoặc số điện thoại chính thức của công ty.
Vì sao email thật từ ngân hàng của tôi vẫn hiện cảnh báo?
Ngân hàng và cửa hàng thường gửi qua dịch vụ gửi thư, nên có thể thấy địa chỉ nhận thư trả lại khác, link theo dõi hoặc kiểm tra không đạt sau khi chuyển tiếp. Công cụ ưu tiên cảnh báo thừa hơn bỏ sót, nên hãy đọc từng cảnh báo và đối chiếu với các dấu hiệu còn lại.
Công cụ có quét virus trong tệp đính kèm không?
Không. Nó chỉ đọc tên và loại tệp đính kèm, không bao giờ mở. Hãy coi mọi tệp bất ngờ từ người gửi đáng ngờ là nguy hiểm và dùng phần mềm bảo mật để quét thật.
Công cụ có mở các link trong thư không?
Không. Nó chỉ đọc chữ hiển thị và địa chỉ phía sau link, nên không có kết nối nào tới máy chủ của kẻ lừa đảo.
Tôi dùng được trên điện thoại không?
Được. Trang hoạt động trên điện thoại. Ứng dụng email trên điện thoại thường cho phép chia sẻ hoặc sao chép thư gốc; hãy dán vào đây và bấm Kiểm tra.
Xem thêm
Dùng địa chỉ dùng một lần khi đăng ký để thư lừa đảo không chạm tới hộp thư chính của bạn.